Demokrasimiz:

Yanlış iliklenen ilk düğmemiz...

Devletin ‘kadîm hükmette gelenekleri’ yine galip geldi.

Gelenek karşısında ‘değişim’in müsabaka kazanması mümkün görünmüyor, çünkü, sahaya bir kaç sıfır mağlup başlıyor  değişim. Seyirci desteğinden de mahrum ve üstelik tarafsız hakemlerin yönetiminde de değil oynanan oyun, böyle olunca da seyir zevki kalmıyor. Neticesi önceden planlanmış at yarışlarına benziyor, kazananlar hep aynı, skor tabelasıyla oynuyorlar, hakemi etki altında bırakıyorlar, seyirci özel olarak seçilmiş sanki, haksızlık karşısında yalnızca susuyor, geleni alkışlıyor, gideni umursamıyor...

Bidâyetinden bu yana demokrasi ile aramız iyi  değil aslında.

Vatandaşlık ve kulluğun fena halde birbirine karıştırıldığı bu topraklarda, demokrasinin kurum ve kuruluşlarıyla, sivil toplumun tüm unsurlarıyla hayat bulmasını ve sevk-i tabîi hâlinde tedrîcen tekâmül etmesini beklemenin fazla iyimser bir beklenti olduğu âşikâr.

Devlet yüzyılın başlarında  yaptığı  bir takım tercihler sebebiyle halen vatandaşıyla çatışmayı sürdürüyor. Bin yıllık bir birikimi, bin yıllık bir zihnî biçimlenmeyi, bin yıllık değerleri yok sayan devlet, matematik hesabı yapar gibi, kendi istediği insan tipi üretimine devam etmek istiyor. Dünyanın geldiği noktayı, iletişimin katettiği mesafeyi görmezden geliyor ve insan hakları, sivil toplum, demokrasi, fikir özgürlüğü, örgütlenme vs. gibi kavramlarla tanışan insanlarına; ‘siz bunlara aldırmayın, sizin için en iyisini biz düşünürüz’ diyor. ‘Hayır. Bizim için en iyi olanı biz  kendimiz düşünelim, kendimiz karar verelim’ demeye çalışanlara karşı müsamahasız bir devlet. İnsanının kıyafetinden inançlarını hayata geçirmesine, siyâsî fikirlerinden ticarî faaliyetlerine, yardımlaşma organizasyonlarından eğitim kurumlarına kadar hayatlarının her alanına burnunu değil tüm bedenini sokuyor devlet ve oynadığı ‘Alikıran Başkesen rolü’nden de hiç rahatsız değil bugün. Çünkü, sürekli tehtid altında ve iç ve dış mihraklar bu role mecbur ediyor görüntüsünü toplum da benimsemiş görünüyor. Öyle, sivil toplummuş, insan haklarıymış, fikir özgürlüğüymüş, eğitimde fırsat eşitliğiymiş, inanç ve inançlarını yaşama özgürlüğüymüş bu konularda talep eden, hak arayan bir toplumdan söz etmek de mümkün değil.

Ekonominin dibe vurduğu, soygunun, talanın, vurgunun ayyuka çıktığı Türkiye’de bahse konu soygunların faturasını ödemek için bile neredeyse gönüllü bir toplum, isyan etmeyen, paramı çaldırtman artık demeyen, soygunun faturasını ‘ekonomik acı ilaç’ adı altındaki kandırmaca ile yutan bir toplum. Sürekli devletin istediği ters köşeye yatan bir toplum...

Bu toplumsal marazın sebeplerini yalnız devletde aramak da doğru bir yol değil elbette.

Bunun sebepleri daha derinlerde.

Binlerce yıllık devlet fetişizminde.

Devletin kestiği parmak acımaz anlayışında.

Allah devlete zevâl vermesin, vatandaşlar aç kalsa da olur, eğitim almasa da olur, özgür olmasa da olur, sağlık hizmeti almasa da olur paranoyasında...

Daha çok uzatılabilir bu liste, uzadıkça tedavisi de zorlaşacak marazlar listesi bu...

Batı’nın bedelini ödeyerek sahip olduğu yönetim biçimleri, toplumsal dinamikleri, sivil toplum, fikir özgürlüğü vs. gibi kavramları bedavadan hayata geçirmek, üstelik samimiyetten yoksun bir işgüzarlık ile sahiplenmek gibi bir oyunu oynayan ve demokrasiyi konfeksiyon elbise gibi sırtına geçirmek isteyen Türkiye’nin demokrasi macerası, bizim demokrasi serencâmımız bütün bu sebeplerden dolayı traji-komik, belki de bir dram. Bunun için demokrasi isimli konfeksiyon elbise bizim üzerimizde bu kadar sakîl, bu kadar savruk, bu kadar sun’i, bu kadar çirkin ve bu kadar emanet duruyor. Siyâsî partiler bizim demokasimizde ‘vazgeçilebilir unsurlar’ arasındaki hak ettiği(!) yeri bunun için bu kadar kolay alıyor. Çünkü, tabanı yok veya belki varsa da keyfiyyeti tartışma götürür.

Demokrasi bizim devletimiz için bir ihtiyaç değil, kareyi tamamlayan bur aksesuar. Dostlar alışverişte görsünler kabîlinden vitrindeki bir obje.

Hâl böyle olunca da yüz milletvekiline sahip bir parti kapatılır ve ardından kalan da, bir kaç timsah gözyaşı ve  sürüye kurt çağıranların âh u enînleri kalır. Toplum, bir siyâsî partinin kapatılmasından çok   piyasaların bundan ne dakar etkileneceğini konuşur. Ekonomik ilacı tereddütsüz, itiraz etmeden içen toplum, bir de siyâsetin acı  ilacını içelim diyemez/demez. Devlet de zaten siyâsetin acı ilacını sunmak gönüllüsü değildir. İşin garibi siyâsî aktörler de pek meraklısı değildir siyâsetin acı ilacına ki, Anayasa değişiklikleri TBMM’nin uzlaşma maddeleri arasına giremez.

Bütün bunlar değişecek elbette. Bizim şanssızlığımız demokrasinin ‘ergenlik dönemi’ni yaşıyor  oluşumuz; sivilceleriyle, ergenlik sesiyle, yeni terleyen bıyıklarıyla, kendini yeni-yeni keşfeden şahsiyetiyle demokrasimizin ‘ergenlik dönemi’nde...