Liberaller ve İslâmcılar arasındaki abes tartışmalar

Yazılı ve görüntülü medyamızda 11 Eylül’den bu yana peydâh olan bir tartışma var; gittikçe alevlenen bir tartışma bu. Liberaller ve İslâmcılar arasında ‘28 şubat Süreci’ esnâsında tesis edildiği iddia edilen bir ‘ittifak’tan hareket edilerek, ABD’ye yapılan terörist eylem ve ardından ABD’nin Afganistan’a yönelik başlattığı savaştan sonra mekûr ‘ittifak’ın bozulduğu tezi üzerine oturtulan bir tartışma. Tartışmanın öne çıkan liberal isimleri Cengiz Çandar ve Mehmet Barlas, İslâmcıların öne çıkan isimleri de özellikle Yenişafak ve Akit gazetesinden bir kısım yazarlar... Gereğinden fazla ciddiye alınan ve mevzu etrafında mübalaa edilen bu tartışmanın, ayağı yere basan bir tartışma olmaktan bidâyetinde bile uzak olduğu, tartışmanın vardığı nokta ile tebârüz etti.        

Türkiye’nin özellikle siyâsî zemîninde siyâsete dair kavramların yerli yerinde kullanılmadığı ve bu kavramları kendisine sıfat olarak seçen siyâsetçi sınıfının kavramlar hakkında ya kâfi miktarda bilgileri olmayışı, ya da halkın cahilliği gibi bir tezden hareket ederek aslında muhatap olmadıkları kavramları kendilerine sıfat olarak tercih etikleri bir vâkıadır. Bunlar arasında özellikle liberalizm/liberal, muhafazakârlık/muhafazakâr gibi kavram ve sıfatların felsefî temellerinden kopuk olması ciddi bir problem teşkil ediyor. Aslında problem, Türkiye'de neredeyse bütün kavramların felsefî temellerinden kopuk olarak kullanılıyor olmasından ve fonksiyonlarının günlük siyâsetin manipülasyonlarıyla sınırlı tutulmasından kaynaklanıyor. Bu gibi vahim hatalar nitecesinde liberaller ve demokratların aynı kefede tartıldığı bir Türkiye’de, liberalizm, demokrasi ve muhafazakârlık gibi kavramlar da tabîi olarak okkanın altına gidiyor. Oysa bu iki kavram ve sıfat arasındaki dağlar kadar farklar mevcuttur ve bu sebeple liberaller le demokratlar birbirlerine benzemez. Liberal dünya, ortaklığın ve paylaşmanın olmadığı, tapınmacı bir ferdiyetçiliğin öngörüldüğü  bir dünyadır. Demokrasi ise(en azından felsefî olarak) birlikte yaşamanın erdemi ve nüansların bile birbirine tahammülünün olmazsa olmaz olduğu şuurunun bulunduğu bir sistemdir. Demokrasilerde ittifak arayışı bir mecburiyettir ve kurulan her ittifak taraflar için değerlidir.

Türkiye’de siyâsetin felsefî temelinden kopuk olarak tasarruf ettiği kavramlar yalnızca bunlar değil elbette. Modernizm, gelenek, değişim gibi kavramlar da ortaokul çocuklarının bile sahip oldukları birikimin altında bir dereke ile tarif edildiği ve bu gibi kavramlarla ilgili kendisine sorulan her soruya ‘bir şiir’ ile cavap veren ve ülkeye kurtarıcı(!) olarak lanse edilen liderlerin bulunduğu bir ülkede yaşıyoruz. Siyâsetin içinde bulunduğu durum bu olunca da, siyâsetin içinde bulunduğu bu durumun medyaya yansıması da kaçınılmaz oluyor. İşte yazılı ve görüntülü medyanın son günlerde içinde düştüğü tartışmanın derekesi de aşağılarda seyrediyor.       

Bir kere, 28 Şubat Süreci'nde olup-biten ve bu hikayenin malzemesini oluşturan olayları ‘Liberaller ile İslâmcılar’ arasında bir ittifak olarak gören ve gösterenler aslında bu iki tarafın da dışında yer alan ve meseleye devletçilik açısından bakanlardı. Bunlar, Türkiye'nin statükosunu gerekirse zor kullanarak sürdürmek yanlısı olan, bunu zaman zaman açıkça deklare de etmiş bulunan devletçi çevreler idi. Statükonun amansız savunucuları olarak kendilerini fiilî bir savaşın tarafı olarak gören bu kesimin, Türkiye'nin özgürlük karşıtı ve antidemokratik statükosuna muhalif olan bütün unsurları bir ‘karşı cehpe’ olarak tanımlamaları gayet normaldi. Bundan dolayı, aralarında felsefî-ahlâkî tercihleri ve hayat tarzları bakımından ciddi farklılıklar bulunan bütün bu muhaliflerin tümünün ‘rejimi değiştirmeye azmetmiş’ bir ittifak içinde olduklarını düşündüler, bu yönde yazılar yazıp toplantılar tertip ettiler. Bu devletçi kesim, bir ‘ittifak’tan söz ederken aslında kendilerince ‘Cumhuriyete karşı’ haince(!) bir komplonun var olduğunu anlatmak istiyorlardı.

Fakat, bu kesimin iddia ettiği gibi bir ittifak hiçbir zaman var olmamıştı. Bahse konu olan fiilî bir durumdu ve  islâmî kesimin dışında, dindarların ve ‘İslâmcılar’ın 28 Şubat Süreci’nde devletçe baskı altına alınmasını eleştiren, bu dönemdeki baskıcı uygulamalara farklı doz ve üsluplarda da olsa karşı çıkan heterojen bir grup belirmişti. Bu herhangi bir tertibin, düzenlemenin, anlaşma veya ittifakın sonucu olmayıp, kendiliğinden bir şekilde ortaya çıkmış bir durumdu. Liberallerin islâmî kesime sahip 

çıkmak gibi bir kaygısı ve hedefi yoktu. İslâmî kesim onlar için ‘ikinci planda’ idi. Kendi felsefî varlık sebepleri, tabîi olarak islâmî kesimin mağduriyetlerinin yanında yer almaları için yeterli bir sebepti. Aksi taktirde onlar da sıfatlarının muhatabı sayılamazlardı... Bunlar arasında ‘ikinci cumhuriyetçiler’ ve ‘demokratlar’ da vardı ve hepsine birden liberal demek imkânsızdı.     

Kaldı ki ‘İslâmcılar’ın da kendi aralarında homojen olduğunu kimse iddia edemezdi.

Bu görüntü içerisinde asıl maraz teşkil eden ve tartışmanın doğmasına sebep olan iki ismin 11 Eylül’den sonra sergiledikleri ‘kayıtsız-şartsız Amerikancı tutum’du. Cengiz Çandar ve Mehmet Barlas’ın müstemleke valisi gibi ve hatta Pentagon görevlisi gibi tavırları ‘İslâmcılar’la (islâmî tabiriyle ilgili çekincemi saklı tutarak yazıyorum) aralarındaki ‘muhabbeti’ zedeledi; mesele bu kadar basitti. İslâmcıların alınganlıkları ‘abartılı’ idi, sözde liberal bu iki ismin, ‘28 Şubat’ta biz sizi desteklemiştik, bıra sizde’ şeklindeki tavırları da ‘ucuz’du.      

Kavramların ve sıfatların kullanımındaki sarahatsizlik yeni bir anarşiye sebep oldu. Geriye kaldı lüzümsuz tartışmalar ve Cengiz Çandar’ın akıl almaz Amerikancılığı...